“Ik ben gevormd door verschillende werelddelen en culturen”, zegt de Zuid-Soedanese Elizabeth. Ze groeide echter op in Maine, aan de oostkust van Amerika. Later verhuisde ze vanuit deze rustige plek naar Washington, DC, waar ze haar universitair diploma behaalde. “Mijn opvoeding in Amerika heeft me kansen, onderwijs en een sterk gevoel van onafhankelijkheid gegeven.” Toch zijn Elizabeths wortels altijd diep verbonden gebleven met Zuid-Soedan. Dat is namelijk waar haar ouders vandaan komen.
Taal en cultuur uit Zuid-Soedan
“Mijn vader en moeder komen uit twee verschillende etnische groepen in Zuid-Soedan, die beide een eigen taal spreken. Ik vind het heerlijk om te luisteren naar mijn familieleden aan moederskant die de Kakwa-taal spreken en naar de familieleden van mijn vader die Nuer spreken.” Zelf spreekt Elizabeth Engels en Juba-Arabisch – een veelgebruikte taal in Zuid-Soedan. “Ik vind het spreken van mijn moedertaal en het onderwijzen daarvan aan mijn kinderen belangrijk. Ik wil dat ze kunnen communiceren met familieleden thuis, hun afkomst begrijpen en die identiteit voortzetten.”
Naast de taal houdt ook de cultuur de band met Zuid-Soedan levend, met name het eten. “Zuid-Soedanees eten voelt als een houvast en is authentiek, iets organisch, niet alleen wat de ingrediënten betreft, maar ook qua betekenis.”
Ze greep dan ook graag de kans om senior adviseur te worden van de toenmalige vicepresident van Zuid-Soedan, Riek Machar Teny, en terug te verhuizen naar Zuid-Soedan. Echter brak in 2013 een conflict uit in dat land, waardoor Amerika haar aanwezigheid als een groot risico beschouwde en zij werd geëvacueerd. “Die verhuizing werd een belangrijk keerpunt in mijn leven.”
Rotterdam: diversiteit, rust en terughoudendheid
Tijdens een internationale conferentie ontmoette ze haar huidige Nederlandse man. “Zo begon mijn weg naar Nederland.” In januari 2014 trok Elizabeth bij haar echtgenoot in, in Rotterdam. “Ik merkte meteen de diversiteit op; ik was verrast doordat zoveel mensen Engels praten. De stad voelde niet overweldigend druk aan, het leven verliep met een rustig ritme.”
Het was anders leven dan Elizabeth was gewend in de VS. “In vergelijking met de Verenigde Staten zijn mensen hier wat terughoudender en meer op hun privacy gesteld. In Amerika zijn openheid en ongedwongen vriendelijkheid heel gewoon. Hier kost het vaak meer tijd om banden op te bouwen. Mensen scheiden hier hun werk en privéleven ook heel zorgvuldig van elkaar.”
Een jaar nadat ze in Rotterdam aankwam, werd haar eerste zoon geboren. “Kort daarna richtte ik mijn eigen adviesbureau op. Dat was een ingrijpende stap want ik was in een nieuw land, terwijl ik me nog aan het moederschap aanpaste. Dat vroeg wel veerkracht, discipline en visie van mij.” Tijdens de COVID-19-pandemie kreeg Elizabeth een onverwachte internationale kans. Ze mocht vanuit Nederland directeur Afrika worden bij een Amerikaans adviesbureau. “Ik verbond regio’s met elkaar door middel van beleid, ontwikkeling en strategisch werk. Zo bleef ik verbonden met het continent waar ik vandaan kom.”
Positief verschil maken in Rotterdam
Elizabeth beklom dus op jonge leeftijd al de overheidsladder. “Daarom hebben mensen soms vooroordelen over mij. In mijn geboorteland worden leiderschap en verantwoordelijkheid vaak geassocieerd met oudere generaties en mannen. Echter heb ik al op jonge leeftijd ervaring opgedaan en bijzondere omstandigheden meegemaakt. Daarom kon ik deze functies aan; dat wordt niet alleen bepaald door leeftijd of geslacht.”
En haar ambities reiken verder dan haar werk. “Ik wil een leven opbouwen in Rotterdam en een positief verschil maken voor de stad die mij heeft opgevangen. Zo wil ik de inwoners helpen om meer naar elkaar om te kijken en deze diverse stad nog sterker te maken.”
Alhoewel ze een echte Rotterdammer is, voelt ze zich af en toe nog wel ontheemd, met andere woorden: ze mist een thuis. “Toch koester ik hoop voor de toekomst. Thuis is voor mij niet langer één plek op de kaart. Het is de plek waar ik me welkom voel en de brug tussen waar ik vandaan kom en waar ik naartoe ga — tussen Zuid-Soedan, Amerika en nu Nederland. Ik hoop dat het volgende hoofdstuk van mijn leven niet wordt bepaald door conflict, maar door bijdragen en verbondenheid.”